سایر

انواع استاندارد های فولاد و نحوه نامگذاری آنها

انواع استاندارد های فولاد

انواع استاندارد های فولاد و نحوه نامگذاری آنها

امروزه در جهان برای انواع استاندارد های فولاد، تقسیم بندی های گسترده ای انجام شده که روش های مختلفی برای نامگذاری فولاد ایجاد کرده است. فولاد ها به روش های مختلفی تقسیم بندی می شوند که تقسیم بندی آن ها می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. در این مقاله سعی داریم تا به روشهای مختلف تقسیم بندی و همچنین استاندارد های مشهور موجود در دنیا بپردازیم. در حال حاضر می توان گفت استاندارد های ملی، منطقه ای و جهانی بسیاری وجود دارد که ما می توانیم با مراجعه به آن ها نامگذاری فولاد مورد نظر را انجام دهیم، در ادامه سعی خواهیم کرد تا تعدادی از نامگذاری هایی که در کشور خودمان نیز بیشترین کاربرد را دارد به شما معرفی کنیم.
انواع استاندارد های فولاد و روش نامگذاری آن ها را می توان در یک شاخه اصلی معتبر بررسی کرد. این سه شاخه عبارت اند از استاندارد های اروپایی، استاندارد های آمریکایی و استاندارد های برخی از کشور های صنعتی که در این مقاله سعی می کنیم تا با چند مورد از این استاندارد ها آشنا شویم. البته باید این نکته را نیز بدانید که منظور از استاندارد آمریکایی، کشور آمریکای شمالی یعنی ایالات متحده و کاناداست. اما قبل از آن باید بدانید که فولاد بر اساس چه ویژگی هایی تقسیم بندی می شوند.

انواع استاندارد های فولاد

تقسیم بندی انواع استاندارد های فولاد

اما همانطور که گفتیم، فولاد به روش های مختلفی تقسیم بندی می شود. از جمله این روشها عبارت اند از:

  • بر اساس روش تولید همانند open hearth، کوه الکتریکی و …
  • بر اساس استحکام مورد نیاز
  • روش ساخت همانند نورد گرم، نورد سرد و …
  • ترکیب شیمیایی مانند فولاد زنگ نزن، کم آلیاژ، کربنی و ….
  • کیفیت محصول مانند کیفیت تجاری، کیفیت آهنگری و …
  • کاربرد آن مانند فولاد ساختمانی، فولاد ابزار و …
  • بر اساس ریز ساختار مانند مارتنزیتی، پرلیتی و …
  • بر اساس عملیات حرارتی فولاد مانند بازپختی، تمپر و …
  • شکل محصول مانند صفحه، لوله، میله و …

همه این نکات در تقسیم بندی های فولاد تاثیر مستقیم داشته و هر کدام سیستم نامگذاری مخصوص خود را دارا می باشند.

انواع استاندارد های فولاد

سیستم نامگذاری آمریکایی

اما به سراغ سیستم نامگذاری فولادها در استاندارد آمریکایی برویم. می توان گفت در کشور آمریکا سازمانهای مختلفی در زمینه استاندارد سازی فعالیت می کنند و هر کدام سیستم ویژه خود را برای نامگذاری دارند. اگر بخواهیم به تعدادی از سازمانهای معتبر آمریکایی اشاره کنیم، می توانیم انجمن آهن و فولاد آمریکا (AISI)، انجمن نفت آمریکا(API)، انجمن ملی استاندارد آمریکا(ANSI)، موسسه آزمون و مواد آمریکا(ASTM)، انجمن جوشکاری آمریکا(AWS)، موسسه استاندارد کانادا (CSA) و جامعه مهندسین خودرو آمریکا(SAE) نام ببریم. یکی از معروف ترین موسسات استاندارد آمریکا، موسسه آزمون و مواد آمریکا بوده که یکی از مراجع معتبر تدوین استاندارد به شمار می رود. پس شما می توانید برای اطلاع از انواع استاندارد های فولاد از این موسسه کمک بگیرید.

انواع استاندارد های فولاد

استاندارد ASTM

استاندارد ASTM یا همان آزمون و مواد آمریکا، در سال ۱۸۹۸ میلادی تاسیس شد. اولین کتاب کامل استاندارد ASTM نیز در سال ۱۹۱۵ چاپ شد تا تحولی بزرگ در زمینه انواع استاندارد های فولاد بوجود بیاید. امروزه حدود ۷۷ کتاب استاندارد ASTM در حدود ۱۵ بخش متفاوت در دنیا وجود دارد. درباره استاندارد ASTM می توانیم بگوییم با ترکیبی از حروف و شماره به صورت زیر معرفی می شود؛
برای مثال در Axxx-، xxGrade-، xxBxxx-، Cxxx- اگر اولین حرف انگلیسی نامگذاری A باشد، نشان دهنده فلزاتی از جنس آهن خواهد بود. همچنین اگر حرف انگلیسی موجود در نامگذاری B باشد نشان دهنده فلزات غیر آهنی و همچنین اگر حرف C باشد نشان دهنده بتن، سیمان و یا سرامیک است. اگر دقت کرده باشید سه حرف دیگر انگلیسی نیز در نامگذاری ما دیده می شوند که آن ها نشان دهنده استانداردی است که در کتاب ASTM به صورت مفصل شرح داده شده است. البته اگر به نامگذاری ها دقت کرده باشید، یک خط تیره وجود دارد که بعد آن دو عدد خواهد آمد. این دو عدد نیز نشان دهنده سال بازبینی استاندارد می باشد. دو عددی که پس از Grade آمده نیز استحکامات کششی فولاد را بر حسب Ksi نشان می دهد.

انواع استاندارد های فولاد

استاندارد DIN آلمان

به سراغ یکی دیگر از استاندارد هایی می رویم که امروزه کاربرد فراوانی پیدا کرده است و ما را در زمینه استاندارد سازی مواد مختلف در حوزه صنعتی و تجاری یاری می دهد. موسسه DIN آلمان بر اساس کتاب مرجع خود، استاندارد کیفیت، شرایط مختلف فنی و تحویل و سایر مباحث مهم را در یک قالب یک تا پنج رقمی در کنار حروف اختصار خود یعنی DIN آورده است. DIN xxxx-xx را یک قالب کامل از استاندارد DIN آلمان می توان مثال زد. اما اگر بخواهیم یک مثال واقعی را برای شما بیاوریم، می توانیم DIN 1651-80 را تحلیل کنیم. بر اساس این استاندارد، این دستورالعمل برای یک فولاد خوش تراش می باشد که تاریخ تصویب یا همان آخرین ویرایش آن به سال ۱۹۸۰ بر می گردد.
همه مواد از جمله فولاد، در استاندارد DIN با دو مفهوم معرفی می شوند که به آن نماد یا همان عدد استاندارد می گویند. این عدد استاندارد به چندین بخش تقسیم می شود که به آن خواهیم پرداخت. برای مثال یک عدد استاندارد به این شکل داریم؛ x , xxxx در این عبارت در ابتدا گروه اصلی ماده نشان داده شده است که اگر به جداول مربوط به استاندارد DIN سری بزنید، این گروه ها را خواهید دید. دو رقم بعدی نشان دهنده ترکیبات شیمیایی فولاد است. با توجه به دو رقم بعد از عدد اول، می توانید نوع فولاد را نیز تشخیص دهید. برای مثال اگر ۸۵ باشد، نشان دهنده فولاد نیتریدی می باشد.

انواع استاندارد های فولاد

استاندارد AISI

یکی دیگر از استاندارد های معروف دنیا در زمینه فولاد، استاندارد AISI می باشد. موسسه فولاد و آهن آمریکا یکی از قدرتمندترین استاندارد های دنیا محسوب شده که به دلیل همخوانی بسیار بالا با استاندارد SAE یا همان مهندسین اتومبیل، استاندارد های خود را ادغام کردند. جالب است بدانید که موسسه SAE در ابتدا طبقه بندی فولادی خود را برای استاندارد سازی در صنعت اتومبیل انجام داده بودند و سپس موسسه AISI آن را به نوعی تکمیل کرد. اما طریقه نامگذاری این استاندارد را باهم بررسی خواهیم کرد. استاندارد های موجود در این دو استاندارد بر اساس ترکیب شیمیایی آن هاست. می توان گفت همه فولاد ها به جز چند مورد خاص از یک حرف انگلیسی، چهار عددی های مربوط به فولاد های مربوط به کربن و پنج رقمی های مربوط به فولاد های آلیاژی تشکیل شده است.
در این نوع استاندارد، بعد از حرف پیشوندی که در قالب آمده است، رقم اول به عنصر اصلی آلیاژ فولادی تعلق خواهد داشت و رقم بعدی به عنصر آلیاژی مسلط فولاد مربوط است. برای مثال SAE 1040 مربوط به فولاد کربنی می باشد. همانطور که مطالعه کردید، در این مقاله به انواع استاندارد های فولاد اشاره کردیم و با چند روش بسیار معروف جهانی برای نامگذاری آشنا شدیم. باید این نکته را بدانیم که همه این استاندارد سازی های مختلفی که در سر تا سر جهان نوشته شده است، بر اساس نیاز های مردم تدوین شده اند. البته همانطور که در اول مقاله به آن اشاره کردیم، استاندارد های بی شماری از جانب کشور های صنعتی، اروپایی و همچنین آمریکایی مطرح شده اند که ما امروز به چند مورد بسیار معروف آن ها اشاره کردیم. امروزه تقریبا بیشتر انواع استاندارد های فولاد دنیا در کشور ما هم مورد استفاده قرار می گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.