سایر

همه چیز در مورد جدول اشتال و نحوه ی استفاده ی آن

جدول اشتال

شاید نام جدول اشتال به گوشتان خورده باشد ولی ندانید که دقیقا کارایی این جدول چیست و به چه دردی می خورد. بهتر است بدانید که در طراحی مهندسین به تجهیزات زیادی برای عمران و سیویل نیاز دارند. یکی از آن ها این جدول است که کارایی زیادی برای مهندسین، به خصوص آن هایی که در بحث طراحی مشغول به کار هستند دارد.

جدول اشتال چیست؟

یکی از منابع مهم که به صورت یک کتابچه کوچک و پرکاربرد طراحی شده است، جدول اشتال است که هر دانشجو، مهندس عمران و یا مجری ساختمان در کار و حرفه خود به آن نیازمند است.  این جدول به دلیل کارایی که دارد، از محبوبیت زیادی برخوردار است و در واقع از آن می توان به عنوان یک جعبه ابزار برای مهندسین ساختمان یاد کرد. این جدول مطابق با استاندارد و اطلاعات دقیقی می باشد که باعث صرفه جویی در زمان و وقت کار مهندسین تا حد زیادی می شود. همچنین می تواند خطای محاسبات را به صورت چشم گیری کاهش دهد.

شاید دوست داشته باشید که بدانید این نام از کجا آمده و چرا این جدول به نام اشتال نامگذاری شده است. در واقع اشتال نام نویسنده آن است که به نام کامل خانم مارتا اشنایدر بورگر اتخاذ شده است. این خانم اولین مهندس ساختمان زن در آلمان بود که در سال ۱۹۳۸ یعنی حدود ۸۰ سال پیش، به جمع آوری اطلاعات دقیق و استاندارد پرداخت که نتیجه آن تدوین جدولی به نام اشتال بود. این کتاب مباحث زیادی را درون خود جای داده است که بسیار ارزشمند است و نمی توان آن را انکار کرد.

نحوه استفاده

نحوه استفاده از اشتال بسیار حائز اهمیت است. به این ترتیب برای آشنایی با راهنمای این جدول، معمولا به روش آزمون و خطا عمل می شود. برای نمونه اگر در زمان طراحی یک مقطع فولادی به مقدار سطح مشخصی نیاز باشد. با مراجعه به جدول ابتدا نوع پروفیل مورد نیاز را پیدا کرده و در ستون مساحت به دنبال کوچک ترین عددی می گردیم که بزرگتر یا مساوی مقدار فولاد مورد نیاز باشد. به این ترتیب مقدار نمره پروفیل متناظر با همان سطح را به عنوان جواب اولیه انتخاب و مورد استفاده قرار می دهیم.

سپس در این مرحله، کنترل های لازم برای مقطع باید انجام شود که به وسیله اطلاعات آن نمره صورت می گیرد. در صورتی که پاسخ گو نبود، از مقطع بالاتری استفاده می کنیم. از همین روش نیز برای به دست آوردن حداقل آرماتور به کار رفته در مقاطع بتن مسلح و به کار بردن بهینه ترین حالت میلگرد گذاری نیز به کار برده می شود. جالب است بدایند که از این جدول برای متره و برآورد مصالح ساختمان نیز استفاده های زیادی می شود.

برای حساب کردن وزن کل یک پروفیل، در ساختمان اول تعداد و طول به کار رفته در آن محاسبه می شود. همچنین به کمک وزن مخصوص پروفیل به ازای هر متر طول آن پروفیل از روی جدول و ضرب کردن این مقادیر در یک دیگر می توانیم وزن کل را مورد محاسبه قرار دهیم. لازم به ذکر است که به وسیله این جدول؛ می توان وزن اشکال و انواع پلیت به کار رفته در صفحات ستون ها، سخت کننده ها، قیدهای اتصال برش های دوبل و .. را نیز محاسبه کرد.

مباحث و فهرست

قبل از آنکه بخواهید از این کتاب استفاده کنید، باید به طور کلی بدانید که این کتاب شامل چه مباحثی می باشد. جدول اشتال که به صورت یک کتاب تدوین شده است، شامل جداولی از مشخصات هندسی مهم ترین پروفیل های ساختمانی تحت استاندارد DIN آلمان است. همچنین به دلیل آن که پروفیل های ساختمانی در ایران نیز تحت این استاندارد تولید می شوند، این جدول مورد توجه و ارزش زیادی قرار گرفته است.

مشخصات انواع مقاطع فولادی نورد شده ، از جمله مهم ترین اطلاعاتی است که در این جدول ارائه می شود. این مشخصات مواردی مانند سطح مقطع پروفیل، ممان اینرسی، اساس مقطع، شعاع ژیراسیون، وزن واحد طول پروفیل و … را در برمیگیرد. لازم است بدانید که تمام پارامترهای به کار رفته در این جدول، با علائم اختصاری نشان داده شده اند که کار کردن با آن را بسیار راحت کرده است. همچنین پارامترهای مستقیم به روی شکل پروفیل، در بالای جدول به نمایش گذاشته شده است. از جمله مهم ترین فهرستی که در این کتاب جمع آوری شده است، شامل موارد ذکر شده در زیر می باشد:

  • جدول نیروی پایین به بالا در صفحات تقسیم فشار بر حسب قطر ورق و میزان نیرو
  • جدول تیرآهن های ردیف آی باریک (INP) لبه گوشت دار
  • جدول تیرآهن IPD یا تیرآهن های ردیف آی بال پهن
  • جدول تیرآهن های ردیف آی بال پهن (IPB) آینتس (یک) نیمه سبک
  • جدول پروفیل های نبشی نورد شده بال مساوی
  • جدول پروفیل های نبشی نورد شده بال مساوی سنگین (ادامه)
  • جدول پروفیل های سپری نورد شده
  • جدول پروفیل های ناودانی نورد شده
  • جدول تیرآهن های لانه زنبوری (معمولی لانه زنبوری شده)
  • جدول تیرآهن های لانه زنبوری (با تیرآهن بال پهن)
  • جدول تیرآهن های لانه زنبوری (با تیرآهن نیمه بال پهن آی پی ای)
  • جدول تیرآهن های لانه زنبوری (با برش ایرانی)
  • جدول مشخصات مکانیکی پروفیل های توخالی نورد شده (دایره و چهارگوش)
  • جدول DIN و اشتال پروفیل های توخالی گرد سنگین و نیمه سنگین
  • جدول قوطی پروفیل
  • جدول نبشی
  • جدول سپری

محصولات موجود در اشتال

از جمله مهم ترین اطلاعات و محصولاتی که به کمک جدول اشتال می توان به آن ها دسترسی پیدا کرد، می توانیم به مواردی همچون  وزن تیرآهن باریک، تیرآهن نیمه پهن، تیرآهن عریض یا هاش، تیرآهن سنگین، تیرآهن هاش سبک، ناودانی، نبشی بال مساوی، نبشی بال نامساوی، پروفیل های ساختمانی، ستونی ساختمانی و ستونی صنعتی، سه پری، ریل راه آهن، ریل جرثقیل، تیر ورق، تیر آهن لانه زنبوری، تسمه، میلگرد آجدار، میلگرد ساده و ذوزنقه اشاره نمود. البته با توجه به تمام محصولاتی که در این جدول به کار برده شده است، شاهد علائم اختصاری نیز هستیم که کاربرد آن را راحت تر کرده است.

علائم اختصاری اشتال

زمانی که به بخش اول این کتاب مراجعه می کنید، می توانید با علائم و اختصارات این جدول که در آن ثبت شده است، آشنا شوید. این موارد شامل سطح مقطع، گشتاور مقاوم، گشتاور ایستایی، شعاع ایستایی و … می باشد که هر یک از آن ها از علائم اختصاری مربوط به خود برخوردار خواهند بود. از جمله مهم ترین این علائم به صورت زیر است:

  • ارتفاع پروفیل h
  • قطر پروفیل d
  • محیط پروفیل p
  • عرض پروفیل b
  • ضخامت جان s
  • عبارت r نشان دهنده ی شعاع کنج اتصال جان و بال
  • ضخامت ماهیچه t
  • مساحت مقطع  A
  • وزن واحد طول G
  • عبارت e که نشان دهنده ی فاصله مرکز سطح تا سطح بیرونی است.
  • زاویه بین محورهای اصلی مقطع tan
  • زاویه بین محورهای اصلی مقطع a
  • ممان اینرسی حول محورهای مقطع I
  • اساس مقطع حول محورهای مقطع S
  • شعاع ژیراسیون حول محورهای مقطع r

کاربرد جدول اشتال

این جدول برای مهندسین طراح و فعالان بازار آهن و فولاد، از کاربرد زیادی بهره مند است که به نوعی با یکدیگر متفاوت هستند. لازم به ذکر است که در بین فعالان بازار کسانی هستند که در زمینه خرید آهن آلات مناسب به متقاضیان مشاوره داده و این مشاوره براساس تجربیات آن ها در به کارگیری محصولات فولادی مانند مقاطع، میلگرد و … است. به این ترتیب یکی از کاربردهای رایج این جدول، در بین مهندسین طراح، درج شدن سطح مقطع محصولات، فاصله محورها، مماس اینرسی و محور خمش است. در مبحث آنالیز شاهد این هستید که تنش های وارد بر سازه های فلزی این موارد به وفور به کار برده می شود.

در بین فعالان بازار نیز تنها کافی است که بدانند در مورد چه محصولی با چه مشخصات ابعادی صحبت می شود. با استفاده از آن مشخصات، به راحتی وزن یک متر از محصول را به دست می آورند. وزن محصول در یک متر در جدول، به وسیله علامت اختصاری G نشان داده شده است. به این ترتیب وابسته به آن که محصول شاخه شش متری یا دوازده متری داشته باشد، وزن شاخه آن مورد محاسبه قرار می گیرد.

مهم ترین مقاطع در اشتال

جدول اشتال می تواند شامل موارد خیلی مختلفی شود. از جمله ی این موارد و مقاطع می توانیم به مواردی همچون گروه پروفیل هایی که در سازه های سبک قابل کاربرد می باش، به این پروفیل ها پروفیل سرد نورد شده گفته می شود، گروه نبشی و ناودانی برای سازه های سبک، روش استفاده از جدول اشتال، پروفیل های تو خالی مربع، مستطیل و دایره شکل، گروه تیرآهن ها شامل IPE تیر آهن آی شکل نیم پهن، IPB تیر آهن آی شکل بال پهن، INP تیر آی شکل باریک و ، میلگردهای فولادی که عموما در مورد میلگرد آجدار ، پروفیل های زد شکل، گروه سپری های تی شکل اشاره نماییم.  اما به طور کلی برای محاسبه ابتدا نیاز است که نوع پروفیل مورد نظر را انتخاب کنید. پس از این مرحله نوبت به انتخاب شماره پروفیل می رسد تا جدول اشتال آن برای شما به نمایش گذاشته شود.

کلام آخر

جدول اشتعال، یکی از کاربردی ترین تجهیزات و یا جعبه ابزاری است که برای مهندسین فعال در این رشته طراحی شده است. به این ترتیب باید بتوانید با این جدول آشنا شوید و تمام بخش های آن را فرا بگیرید. تنها در این صورت می توانید از آن یک استفاده عالی و به جا داشته باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.