سایر

مولیبدن چیست و کاربرد آن در صنایع

ساخت آلیاژ

مولیبدن، یکی از عناصر پرکاربرد جدول تناوبی است که در دوره پنجم قرار دارد. معمولاً کانی‌های مولیبدنیت، منبع اصلی تامین این عنصر است. یکی از ویژگی های مهم این عنصر، قیمت مناسب آن است در واقع با پرداخت هزینه مناسب می توان از این فلز در صنایع مختلف فولاد، پلاستیک، نفت و .. استفاده کرد.
امروزه استفاده از آلیاژ در صنعت بسیار رایج شده است. بر همین اساس فلزاتی همچون مولیبدن برای بهبود کیفیت آلیاژ و فولاد انتخاب بسیار مناسبی خواهد بود. کربن یکی از اصلی ترین عناصری است که در ساخت آلیاژ و فولاد مورد استفاده قرار می گیرد ولی در کنار این عنصر باید از یکسری فلزات واسطه و ویژه نیز استفاده نمود تا بتوان خواص و ویژگی های مثبت فولاد را از این طریق افزایش داد.
صنایع آلیاژ سازی برای افزایش کیفیت و مقاومت آلیاژهای مختلف از این فلز استفاده می کنند. این فلز برای ساخت فولادهای ضد زنگ و مقاوم بهترین گزینه است. لازم به ذکر است که از این فلز در صنایع هوایی نیز استفاده می شود زیرا ساخت آلیاژ های مخصوص برای هواپیما، حساسیت بسیار بالایی دارد و باید با استفاده از بهترین و باکیفیت ترین فلز ساخته شوند.

مولیبدن چیست؟

مولیبدن، یکی از فلزات واسطه است که در دمای ۲۵ درجه به شکل جامد در دسترس است. این عنصر در برابر شرایط آب و هوای مختلف، پایدار است و احتمال اکسیداسیون آن در مجاورت هوا بسیار پایین می باشد. لازم به ذکر است که در طبیعت حالت های مختلفی از این عنصر وجود ندارد، در واقع این عنصر فاقد آلوتروپ است.
این فلز از سنگ معدن مخصوص استخراج می شود، ناخالصی های احتمالی موجود در آن به کمک روش اکسید و احیا جدا می شوند و در نهایت فلزی خام و درجه یک استخراج می گردد. این فلز به دلیل اهمیت ویژه ای که در صنعت دارد بسیار مورد توجه قرار گرفته است. انواع صنایع آلیاژسازی و یا شیشه سازی به این فلز وابسته هستند و محصولات این صنایع بدون وجود این فلز مطلوب نخواهند بود.
لازم به ذکر است که این فلز به دلیل مقاومت بالایی که در برابر دما دارد در صنایع الکترونیکی نیز استفاده می شود. بسیاری از المنت های گرمایشی، ابزار های مخصوص کوره، محافظ های مخصوص تشعشع حرارتی و … با استفاده از این فلز تهیه می شوند.

کاربرد مولیبدن

عنصر مولیبدن کاربردهایی بسیار متنوع دارد که همواره در صنایع مختلف بسیار مورد توجه قرار می گیرد. امروزه با استفاده از این عنصر می توان ابزار و لوازم مختلف را در برابر زنگ زدگی مقاوم کرد. علاوه بر این یکسری آلیاژ های بسیار مستحکم و درجه یک به کمک آن تولید می گردد.
این فلز به دلیل ساختار و آرایش اتمی خاصی که دارد، از ویژگی های بسیار مثبتی برخوردار است. این عنصر پایداری نسبتاً خوبی دارد ولی با این حال تمایل بالایی برای ترکیب شدن با سایر فلزات دارد به همین خاطر در طبیعت به صورت خالص یافت نمی شود. این فلز، کاتالیزور بسیار مرغوبی است به همین خاطر در صنایع تولید محصولات نفتی از آن استفاده می شود.
نکته بسیار حائز اهمیت در مورد فلز مولیبدن، پایین بودن ضریب انبساط حرارتی آن است. احتمال انحلال ترکیبات این فلز در آب بسیار پایین است علاوه بر این می توان این ماده را به شکل های مختلف پودری، میله ای، ورقه ای و … تبدیل کرد در حالی که بسیاری از فلزات چنین قابلیتی را ندارند.
امروزه گاهی فلز مولیبدن را به جای تنگستن برای ساخت آلیاژ استفاده می کنند. ویژگی های مثبت نصف مولیبدن با مقدار زیادی تنگستن برابری می کند. بر همین اساس همواره مصرف این فلز پرکاربرد، طرفداران بسیار زیادی دارد.
این فلز به عنوان رنگدانه نیز در صنایع مختلف نظیر صنایع پلاستیک و یا حتی جواهر سازی کاربرد بسیار بالایی دارد اما به طور کلی بیشترین کاربرد و استفاده از این فلز مربوط به ساخت آلیاژ و فولاد است. مقداری کمی از این ماده برای افزایش مقاومت و سختی فولاد کافی است. این فلز فوق العاده در ساخت انواع فولاد نقش بسزایی دارد.
فلزات مختلفی برای ساخت آلیاژ به کار گرفته می شوند، این فلزات معمولاً به همراه آهن و کربن در ساخت فولاد به کار گرفته می شوند. فلزات واسطه ای همچون مولیبدن، نقش بسیار مهمی در بهبود کیفیت فولاد های ساخته شده دارند.

کاربرد آن در صنایع

امروزه فولاد های مولیبدن دار از جایگاه بسیار ویژه ای برخوردارند و همواره افراد زیادی خواستار سفارش این نوع فولاد هستند. شاید باور نکردنی باشد ولی تنها با افزودن ۵ درصد از این فلز به ترکیب ساده آهن و کربن، می توان میزان مقاومت و استحکام فولاد را به میزان چشمگیری افزایش داد. فولاد های ساخته شده با استفاده از این فلز در بازار طرفداران بسیار زیادی دارند زیرا این نوع فولاد نسبت به سایر انواع فولاد دارای ارزش بسیار بالایی است.
فولاد مولیبدن دار را می توان با خیالی راحت، بدون بروز هیچ مشکلی در کنار دمای ۴۰۰ درجه قرار داد زیرا این نوع فولاد مقاومت بالایی در برابر گرما دارد. فولاد به طور کلی از آهن و کربن ساخته می شود که مسلماً وجود آهن به تنهایی باعث ایجاد ویژگی های مثبت بسیار زیاد در فولاد نمی شود به همین خاطر همواره توصیه می شود تا از فلزات واسطه نیز برای بهبود کیفیت فولاد استفاده شود.
فولاد کروم مولیبدن یکی از پرفروش ترین انواع فولاد موجود در بازار است. این فولاد، قابلیت انعطاف پذیری بالایی دارد و بسیار چکش خوار است. علاوه بر این تنش های دینامیک را تا حد زیادی تحمل می کند و سالم باقی می ماند. کاربرد این نوع آلیاژ بیشتر مربوط به ساخت قطعات موتور هواپیما، ابزار پنوماتیک و … است.
فولاد نیکل مولیبدن نیز یکی دیگر از انواع فولاد های درجه یک و مرغوب است که حدود ۰.۲ تا ۰.۳ از این فلز در ساختار آن وجود دارد. این نوع فولاد را به راحتی می توان در فعالیت هایی که تحت دمای بالا قرار می گیرند، استفاده کرد. این نوع آلیاژ برای صنایع مختلف نفت نیز قابل استفاده است.
انواع فولاد علاوه بر نوع مواد سازنده از نظر کاربرد نیز با یکدیگر متفاوت هستند، هر کدام از فولاد ها بر اساس درصد مواد سازنده ای که دارد از ویژگی های منحصر بفردی برخوردار خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.